8 verschillen en overeenkomsten tussen onderwijs in Finland en Nederland

Geschreven door Laura van de Weerd, Junior Software Ontwikkelaar bij Somtoday.

Topicus Onderwijs in Finland

Het is al een aantal jaar bekend dat het Finse onderwijs erg goed scoort ten opzichte van andere Europese landen. Nederland behoort weliswaar ook tot de toplanden, maar wat hebben wij niet dat ze in Finland wel hebben? Wat is de kracht van het Finse onderwijs?

Afgelopen week zijn we met 12 collega’s afgereisd naar Oulu in Finland om dit uit te zoeken. Hier hebben we bij de docentenopleiding en verschillende scholen inspiratie opgedaan voor de ontwikkeling van onze producten. Wat waren de meest opvallende verschillen en overeenkomsten met het onderwijs in Nederland?

 

1.     Academische opleiding

Elke docent in het Finse onderwijs is academisch opgeleid. Of je nu in het primaire onderwijs werkt of het voortgezet onderwijs, voor beide is een master diploma vereist. Dat betekent dus dat er voor het secundaire onderwijs geen verschil is tussen beide landen.  

Maar voor het primaire onderwijs is dat wel degelijk het geval. Niet alleen ligt het opleidingsniveau hoger in Finland, ook ligt de focus meer op een onderzoekende houding van de docent.

 

2.     Waardering voor docent

In Finland is er veel waardering voor de leerkracht. Er is veel vertrouwen in de docent vanuit zowel de ouders als de overheid. Dit zal ongetwijfeld beïnvloed worden door het opleidingsniveau van de docenten, maar wordt ook grotendeels bepaald door de Finse cultuur.  In de Finse cultuur heeft het beroep hetzelfde aanzien als bijvoorbeeld artsen in Nederland. Daardoor is de docentenopleiding ook erg populair. Jaarlijks krijgt de universiteit veel meer aanmeldingen binnen dan dat er studenten geplaatst kunnen worden en moeten studenten een toelatingstest doen.

 

3.     Geen onderwijsinspectie

Het vertrouwen in de docent werkt zover door, dat er zelfs geen onderwijsinspectie is in Finland. Ook is er maar één landelijke toets die alle leerlingen krijgen aan het einde van de leerplicht, dat in Finland al met 16 is.

De leerkrachten zijn heel autonoom. Ze houden zelf de kwaliteit van het onderwijs in de gaten, alleen het curriculum wordt door de overheid vastgelegd.

 

4.     Meerdere docenten per klas

Wat ons erg opviel was het aantal docenten dat in een klaslokaal rondliep. In het Finse onderwijs zijn de klassen ongeveer net zo groot als in Nederland, maar loopt er minimaal één docent en één klassenassistent rond.

Om maar even een voorbeeldje te geven: één van de scholen die we bezochten had 317 leerlingen, 30 leerkrachten en 12 klassenassistenten.  Dat komt neer op ongeveer 8 leerlingen per docent. Dat is wel even anders dan in Nederland!

 

5.     Weinig differentiatie

De Finnen zijn erg goed in het voorkomen van achterstanden bij leerlingen door vroege interventie. Zo heeft elke school1 of 2 klasjes voor leerlingen met “special needs”. Als een leerling ergens duidelijk moeite mee heeft zal dit in eerste instantie ondervangen worden in de normale lessen. Mocht extra begeleiding toch nodig zijn, dan zal een leerling naar de “special needs” klas gaan.

Leerlingen blijven dus op hun vertrouwde school en krijgen veel persoonlijke begeleiding. Deze voorzieningen zorgen ervoor dat 99% van de leerlingen op de basisscholen het redt . Daar staat echter wel tegenover dat er weinig aandacht is voor de topleerlingen. Zeker in vergelijking met het Nederlandse onderwijs is er in Finland minder aandacht voor leerlingen die net wat meer uitdaging nodig hebben.

 

6.     Creativiteit

Creativiteit is erg belangrijk in het Finse onderwijs. Alle leerlingen krijgen veel creatieve vakken, waarin ze niet alleen leren figuurzagen, maar bijvoorbeeld ook hun eigen kleding maken en leren lassen. De vakken die ze in Finland standaard krijgen zijn vergelijkbaar met de vakken die je in Nederland krijgt bij een beroepsopleiding.  

 

7.     Kosten

De kosten voor het Finse onderwijs verschillen niet zoveel van het Nederlandse onderwijs. In Finland wordt zo’n 6% van het nationaal product uitgegeven aan onderwijs, wat ongeveer gelijk is aan Nederland (5.2%). Daarentegen is in Finland het onderwijs helemaal gratis. Finse kinderen gaan op de leeftijd van 6 of 7 jaar naar een soort basisschool, die negen jaar duurt. Al die tijd is school geheel gratis, net zoals de maaltijden en de gezondheidszorg.

 

8.     Schoolkeuze

In Nederland staan ouders en leerlingen vaak voor een moeilijke schoolkeuze door alle opties die ze hebben. In Finland is dat anders, daar gaat vrijwel iedereen gewoon naar de school die het dichtste bij huis is, vooral omdat het verschil tussen de scholen klein is en het vertrouwen in de onderwijskwaliteit hoog.


Kortom, 8 duidelijke punten waarin het Nederlandse en Finse onderwijs van elkaar verschillen. De kracht van het Finse onderwijs lijkt erin te liggen dat er meer persoonlijke aandacht is voor de leerlingen. De kracht van het Nederlandse onderwijs is de differentiatie, waar leerlingen meer gestimuleerd worden om het maximale uit zichzelf te halen.

Differentiatie in het onderwijs op je school?

1.