5 oktober: Dag van de Leraar

Geschreven door Anne Lohuis, ProductOwner bij SOMtoday.

 

De geschiedenis van de Leraar

Leraar. Ook wel genoemd ‘docent’. In het basisonderwijs gebruiken we ‘juf’ of ‘juffrouw’ en ‘meester’  of ‘meneer’. Je hebt ook nog ‘leerkracht’ en ‘onderwijzer’. Allemaal verschillende benamingen voor dezelfde persoon: de Leraar.

Rond 1240 noemde men hen ‘lerre’: hij die onderwijst. Door de eeuwen heen werd het via ‘lerere’, ‘lere’, ‘leerre’ en ‘leraer’ uiteindelijk het hedendaagse ‘leraar’.

De betekenis van het woord ‘leraar’ kent diverse varianten: ‘iemand die als beroep onderwijs geeft’ of ‘iemand die lesgeeft op een school’. Persoonlijk vind ik de omschrijving van het Algemeen Nederlands Woordenboek het mooiste: ‘iemand die anderen, van wie hij of zij zich door grote bekwaamheid onderscheidt, in een wetenschap, kunst, leer of vaardigheid onderricht’.

Leraren worden ‘officieel’ opgeleid sinds 1795. In dat jaar werd de eerste Nederlandse zogenaamde ‘kweekschool’ opgericht. Deze Haarlemse school werd in 1816 zelfs ‘Rijkskweekschool’. In de jaren erna kwamen er vele kweekscholen bij.

In 1968 kregen kweekscholen een nieuwe naam: de Pedagogische Academie. Dit was de voorloper van de opleiding die we kennen sinds 1985: de Pabo.

De Leraar anno 2016

Er zijn in Nederland ongeveer 70.000 leraren. de meeste zijn tussen de 28 en 33 jaar en tussen de 50 en 60 jaar. Er zijn iets meer vrouwelijke leraren dan mannelijke.

Leeftijdsverdeling van docenten vo (in fte's) - Bron: DUO: Salarisadministraties instellingen

Leeftijdsverdeling van docenten vo (in fte's) - Bron: DUO: Salarisadministraties instellingen

Leraren werken gemiddeld meer dan 40 uur per week. Naast het lesgeven van 9 tot 5 moeten ze vergaderen, aanwezig zijn bij ouderavonden, huiswerk nakijken en lessen voorbereiden.

Tot 2015 was er sprake van een chronisch personeelstekort en dat terwijl de leerlingaantallen bleven stijgen. Vanaf 2016 komt hier verandering in. Naar verwachting gaan de leerlingaantallen omlaag en zal er iets meer ademruimte komen voor leraren.

Verwachte ontwikkeling leerlingenaantallen voortgezet onderwijs 2011-2020 - Bron: Mirror, CentERdata, bewerking ITS

Verwachte ontwikkeling leerlingenaantallen voortgezet onderwijs 2011-2020 - Bron: Mirror, CentERdata, bewerking ITS

 

Dag van de Leraar

In 1994 heeft UNESCO 5 oktober uitgeroepen tot ‘World Teachers’ Day. Op die dag in 1966 zijn een aantal belangrijke richtlijnen opgesteld met betrekking tot de kwaliteit van onderwijs. De dag staat in het teken van het waarderen, beoordelen en verbeteren van leraren over de hele wereld. In Nederland noemen we deze dag ‘Dag van de Leraar’. De Nederlandse Dag van de Leraar valt altijd samen met de Nationale Onderwijsweek.

 

Verkiezing Leraar van het Jaar

Tijdens de Nationale Onderwijsweek wordt ook de verkiezing van de Leraar van het Jaar gehouden. Leerlingen, ouders, schoolleiders en leraren kunnen hun favoriete leerkracht opgeven. Per sector (primair onderwijs, speciaal onderwijs, voortgezet onderwijs en middelbaar beroepsonderwijs) mogen 10 docenten naar de 2e ronde. In deze ronde moeten de genomineerden 2 opdrachten maken. De eerste opdracht is een film maken hoe een lesdag voor hen eruitziet. De tweede opdracht is een motivatiebrief schrijven hoe zij hun rol als ambassadeur van de sector gaan vervullen.

De 4 winnaars van de verkiezing worden bekend gemaakt tijdens het jaarlijkse lerarencongres. Er kan niet meer ingeschreven worden voor de Leraar van het jaar 2016, maar wellicht word jij de Leraar van 2017? Vandaag is in ieder geval jouw dag! De dag van de Leraar.

Ga je iets speciaals doen op deze dag? Laat het ons weten hier.


Bronnen